سلام

دریکی دو هفته گذشته چند اتفاق پرسروصدا در داخل و خارج از کشور روی داد که به تناسب موضوع مورد توجه بخش‌های گوناگونی ازجامعه واقع شد.

درحوزه داخلی:

-         تلاش عده‌اي از دلسوزان نظام برای بازگشت آرامش به جامعه وبرقراری وتوسعه وحدت ملی.

-         انتخاب مجدد دکترلاریجانی و مهندس باهنر رئیس ونایب رئيس مجلس هشتم، به عنوان رئيس و نایب رئيس فراکسیون اصولگرایان مجلس علیرغم تلاش زیاد حامیان دولت براي تغییر هیأت رئيسه فراکسیون.

-         تصویب طرح هدفمند کردن یارانه‌ها درمجلس.

-         تغییرات عمده و اساسی درتشکیلات بسيج سپاه پاسداران.

-         ممنوع الخروج شدن دوتن ازهنرمندان سینمای کشور در فرودگاه، درشرایطی که به همراه تعدادی دیگرازهنرمندان کشورمان قصد رفتن به نیویورک برای شرکت در مراسم ويژه سينماي ايران به دعوت آكادمي اسکار امسال را داشتند.

-         و...

دربیرون مرزها:

-         ابراز رضایت تقریبا همه اعضای گروه 5+1 و ایران ازمذاکرات ژنو

-         مذاکره مستقیم نمایندگان ایران و آمریکا

-         معرفی باراک اوباما به عنوان برنده جایزه صلح نوبل سال 2009

-         پیروزی مجدد و قابل پیش بینی آنگلا مرکل در انتخابات آلمان

-         سیل و زلزله ویرانگر در مالزی وفیلیپین

-         تشدید حملات ناجوانمردانه و مغایر با حقوق بشر رژیم صهیونیستی به بیت‌المقدس و فلسطینیان

-         مشکلات انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان

-         انتخاب برزیل به عنوان میزبان بازی‌های المپیک 2016

-         و...

موارد فوق برخی از اصلی ترین اتفاقات چند روزگذشته ایران وجهان بود که هریک به نوبه خود دارای ابعاد گوناگون ومسائل بسیاری است.

اما در این مجال آنچه به نظر مي‌آید در شرایط حال حاضر کشور بیش ازدیگر وقایع حائز اهمیت است، نخست موضوع اقدام جمعی از بزرگان نظام است که علیرغم بی مهری‌های بسیاری که درچند ماه اخیربه آنها شده به منظور بازگرداندن آب رفته به جوی وایجاد وفاق ملی درمیان آحاد مختلف جامعه، طرح آشتی ملی را عنوان کرده‌اند ودیگری شروع بررسی لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها درمجلس و تبعات مبارکی است که علیرغم آسیب‌های کوتاه مدت آن برطبقه متوسط جامعه، مي‌توان درصورت اجرائی شدن آن برای آینده کشورمتصوربود.

- پس از انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری وحضور85درصدی مردم پای صندوق‌های رای که به واقع مي‌توانست پشتوانه ارزشمندی برای نظام باشد، متاسفانه مسائل متعددی باعث ایجاد خدشه سنگین به اعتبارانتخابات و... شد.

این اتفاقات با تمام فراز وفرودهایش درنهایت به تشکیل و شروع به کاردولت دهم ختم شد و شرایط هم به سمتی درحال طی شدن است که بعید نیست تا چند وقت دیگرکل پرونده اتفاقات پس ازانتخابات کاملا ازسکه افتاده و تنها در ذهن بخش عمده‌اي ازنخبگان جامعه بایگانی شود.

آنچه به نظرمي‌رسد مي‌تواند علت اصلی طرح موضوع دوستی ملی باشد، همین اذهان نخبگان جامعه به عنوان بازوان اصلی و نیروهای استراتژیک هرنظامي است که طبیعتا درعین حال که تضمین کننده بقاء و توسعه جامعه به حساب مي‌آیند، اما یک ویژگی خاص نیز دارند: محافظه کاری وعدم علاقه نسبت به تنش و درگیری.

این ویژگی به تنهایی کافی است تا در حوادثي كه در طول مسیر حرکتی یک جامعه به وقوع پيوسته این طیف درمقابل اتفاقات گوناگون تنها تذکردهنده یا پیش برنده باشند و در مسائلی که متلاطم‌کننده شرایط عمومی جامعه است تنها تا مرحله‌اي پیش روند که جانب احتیاط در نظرگرفته شده باشد. در موارد پس از آن معمولا این طبقه تنها توصیه کننده و نشان‌دهنده راه بوده و این بدنه جامعه است که مجری نانوشته اهداف آنان خواهد بود.

طبیعتا چنین روحیه‌اي درشرایط بحرانی بهترین گزینه‌اي که برمي‌گزیند همانا سکوت است که اولین نتیجه آن زمینه سازی شرایط برای فراموشی اصل جریان درمیان دیگر اقشار جامعه خواهد بود.

ولی آیا با سکوت نخبگان و فراموشی عامه صورت مسئله پاک خواهد شد؟ اين پرسشي است که نیازمند نگاهی ظریف وحساس‌تر به تبعات خوب یا بد آن است.

آنچه مي‌توان در پیشنهاد بخشی از دوستداران با تجربه و سرد وگرم چشیده نظام درخصوص یافتن مفری برای ایجاد آشتی ملی پس از جریانات انتخابات متصور بود، توجه به تبعات نامحسوس سکوت نخبگان و به ظاهر فراموشی دیگر اقشار نسبت به اتفاقات روی داده در انتخابات است.

قطعا درنظرگرفتن دغدغه این بزرگان بسیار حائز اهمیت است اما آنچه از شرایط حال حاضرحاکم برکشور برمي‌آید، عدم تمایل بخشی ازجامعه که طیف پیروز در انتخابات تشکیل مي‌دهند، نسبت به طرح چنین مباحثی است. البته چنین رویکردی مسبوق به سابقه نیزهست و آنان که انتخابات 76 و80 رابه یاد دارند، احتمالا شرایط سیاسی حاکم برآن دوران را نیز فراموش نکرده اند.

گروه پیروز به هیچ وجه علاقه‌مند به مصالحه و همراه كردن دیگر گروه‌های حاضر در نظام با خود نيست و بیشترین تلاشش حذف رقیب ویکه تازی در میدان عمل بود.

اما آنچه میان آن دوران وشرایط حاکم برنظام سیاسی وحتی اجتماعی امروزکشور اساسا متفاوت است، تجربه اتفاقات اخير و نتایج آن و ترک تازی‌ها و صدمات سنگین آن رفتار برجامعه وگروه حاکم برنظام اجرائی را شامل مي‌شود. این تجربه‌اي عظیم اما متاسفانه بازهم غیرقابل مصرف درفضای سیاسی امروز جامعه ماست که تقریبا به ضرس قاطع مي‌توان مطمئن بود امکان اجرائی شدن طرح آشتی ملی درشرایط حال حاضر را از ميان برده و نگاهی سیاه وسفید به مسائل توسط بخشی از جامعه همان اتفاقي را باعث شده ومي‌شود که دربالا به آن اشاره شد: سکوت نخبگان ونسیان عوام...!

- مصوبه مجلس شورای اسلامی درکلیات لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها درهفته گذشته مي‌تواند نقطه عطفی برای آغاز تحول اقتصادی کشور باشد.

کار خوب دولت درارائه این لایحه به مجلس و تلاش درخور نمایندگان و به خصوص کمیسیون ویژه درتصویب و وارد كردن آن به مرحله بررسي جزئیات بارقه امیدی است که مي‌تواند ثمرات ارزشمند برای اقتصاد کشوردرسال‌های آینده به همراه داشته باشد.

البته این قانون تبعات نگران‌کننده‌اي نیزدارد. با حذف یارانه‌ها ازبسیاری ازکالاهای اساسی مانند بنزین، برق، آب، گاز، گازوئیل و... خواسته وناخواسته در سال‌هاي اول اجراء، فشار بسیار سنگینی بر دوش طبقه متوسط جامعه وارد خواهد شد و با توجه به اینکه طرح پرداخت نقدی یارانه‌ها که به موجب آن دهک‌هاي پايین جامعه به صورت ريالی یارانه مستقیم دریافت مي‌کنند شامل حال طبقه متوسط نخواهد شد، تقریبا آن بخش ازجامعه که برنامه زندگی‌شان را روی درآمدی بین 600، 700 هزارتومان تا 1ونیم میلیون تومان درماه بسته اند احتمالا با مشکلات جدی روبروخواهند شد.

به هرحال هرتحولی ضایعاتی نیزبه همراه دارد اما باید امیدوار بود دولت بتواند با کمترین تبعات منفی درطول برنامه پنجم توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور که از سال آینده باید آغازشود (البته هنوزبرنامه پنجم به مجلس هم برای بررسی وتصویب نیامده و معلوم نیست چگونه قرار است از ابتداي سال آینده به مرحله اجراء درآید!) همانند مدیریت نسبتا خوبی که در رابطه با کارت هوشمند و سهمیه‌بندی کردن بنزین داشت، دراین مورد هم کاری ارزنده را به انجام رساند.

- و در خاتمه اينكه به نظرمن معرفی باراک اوباما به عنوان برنده جایزه صلح نوبل در شرایطی که هنوز یکسال نیزاز دوران رئيس‌جمهوری او در آمریکا نگذشته بسيار زود و عجولانه بود. چراكه اوباما به رغم شروع نسبتا خوبی که در کاستن از لطمات دوران مدیریتی خشن جرج بوش داشته انصافا هنوز هیچ کار خاصی را متناسب با شعارتغییرش انجام نداده است.

نوشته شده توسط امیر رضا خادم در چهارشنبه بیست و نهم مهر 1388 |